Σύγχρονα αντιπλοϊκά όπλα

Τεράστιας σημασίας είναι η απόκτηση από την Πολεμική Αεροπορία 40 + 10 πυραύλων αέρος-επιφανείας τύπου Harpoon AGM-84L Block II, για τα F-16 και P-3H Orion, που κλείνουν μια τεράστια επιχειρησιακή απαίτηση της Πολεμικής Αεροπορίας.

AGM-84L Harpoon Block IIAM-39 Exocet Block II
Μήκος4,6 μ4,70 μ
Διάμετρος34,4 εκ35 εκ
Βάρος691 κιλά652 κιλά
Άνοιγμα Πτερύγων91,4 εκ1,10 μ
Εμβέλεια140-270 χλμ50-70 χλμ
Ταχύτητα0,93 Mach
ΚαθοδήγησηΑδρανειακής/δορυφορικής ναυτιλίας (INS/GPS), ραντάρ INS, ραδιοϋψόμετρο, ραντάρ
Πολεμική κεφαλή227 κιλά165 κιλά (ημιδιατρητική)
Ενδεικτικό κόστος

Αμερικανικός AGM-84L Block II

O Harpoon είναι ο πολυπληθέστερος αντιπλοϊκός πύραυλος στη Δύση,ο μοναδικός που σχεδιάστηκε εξ' αρχής ως αερομεταφερόμενο όπλο και ο πρώτος δυτικός αντιπλοϊκός πύραυλος με στροβιλοκινητήρα αντί πυραυλοκινητήρα στερεού καυσίμου. Η πλήρης παραγωγή ξεκίνησε το 1976 και δύο χρόνια αργότερα εφαρμόστηκαν οι πρώτες βελτιώσεις στην παρτίδα παραγωγής Block I, που περιλάμβαναν βελτίωση του λογισμικού και του ραντάρ εγκλωβισμού. Στο Block II, που άρχισε να παραδίδεται το 2009, το INS αντικαταστάθηκε από το σύστημα αδρανειακής/δορυφορικής ναυτιλίας (INS/GPS) που αναπτύχθηκε για τη συλλογή JDAM. Αποτέλεσμα ήταν η δυνατότητα προσβολής και χερσαίων στόχων, ενώ ανάλογα με το είδος του στόχου η πολεμική κεφαλή ενεργοποιείται με πυροσωλήνα επαφής /υστέρησης (διάτρηση του σκάφους – στόχου) ή με νέο πυροσωλήνα προσέγγισης. Η νέα μονάδα ναυτιλίας αύξησε την ακρίβεια και των ναυτικών πληγμάτων του όπλου, ιδίως σε παράκτιο περιβάλλον και σε αγκυροβολημένους στόχους (αναφέρεται CEP 10 – 13 μέτρα).

Με συνολικό βάρος 725 κιλά και βάρος εκρηκτικής κεφαλής 224 κιλά ο Harpoon AGM-84 μπορεί να πλήξει πλοία σε απόσταση έως και 270 χιλιόμετρα, ανάλογα με το ύψος ρίψης και την ταχύτητα του αεροσκάφους που τον μεταφέρει, προκαλώντας τεράστιες ζημιές σε κάθε μονάδα επιφανείας ή και να βυθίσει μικρότερα πλοία, όπως πυραυλακάτους. Σε σχέση με τον αερομεταφερόμενο AM-39 Exocet είναι πιο αργός κατά 200 περίπου χιλιόμετρα ανά ώρα, ενώ συγκρινόμενος με τον ίδιας περίπου ακτίνας αερομεταφερόμενο JSM, υστερεί ώς προς τα χαρακτηριστικά VLO (stealth) και τη δυνατότητα ταυτοποίησης στόχου και προσβολής του σε συγκεκριμένα σημεία.

Με την απόκτηση των Harpoon, η Πολεμική Αεροπορία αποκτά τεράστιο πλεονέκτημα σε αποστολές έναντι ναυτικών στόχων (ΤΑΝΥΕ), αφού δεν θα είναι μόνο τα Rafale της 332 Πολεμικής Μοίρας που θα μεταφέρουν αντιπλοικούς (ΑΜ.39 Exocet), αλλά και τα F-16. Τα ελληνικά Viper της 115 ΠΜ μπορούν να εκτελούν αποστολές οπλισμένα με 2 x AGM-84 Harpoon II, 2 x 600 gal, 2 x AIM-120C7 και 2 x IRIS-T. Έτσι μπορούν να αποκτήσουν δυνατότητα ναυτικής κρούσης σε όλη σχεδόν την Ανατολική Μεσόγειο.

Γαλλικός AM-39 Exocet

Υπολογίζεται ότι υπάρχουν 37 πύραυλοι διαθέσιμοι, με αμφίβολη επιχειρησιακή αξία λόγω απουσίας προγράμματος συντήρησης

O AM39 αποτελεί εξέλιξη του βλήματος επιφανείας-επιφανείας MM38 της γαλλικής εταιρίας Aerospatiale και ο πύραυλος κατέστη επιχειρησιακός το 1979. Σε σχέση με την έκδοση MM38 διαθέτει τροποποιημένες επιφάνειες ελέγχου και μικρότερων διαστάσεων άτρακτο, κατασκευασμένη από κράματα χαμηλού βάρους, ώστε να εκτοξεύεται από αεροσκάφη ακόμη και με υπερηχητικές ταχύτητες.

Γαλλικός αντιπλοϊκός πύραυλος AM39 Exocet

Πρόκειται για έναν αεροεκτοξευόμενο πύραυλο ναυτικής κρούσης, εντελώς ανεξάρτητο μετά την άφεση (fire and forget). H ταχύτητα του βλήματος είναι υψηλή υποηχητική (0,93 Mach), ενώ η εμβέλειά του κυμαίνεται από 50 μέχρι 70 χλμ. (η μέγιστη), ανάλογα με το ύψος και την ταχύτητα εκτόξευσης. Πριν από την άφεση απαιτείται χρόνος προθέρμανσης 60 sec και κατόπιν το βλήμα τροφοδοτείται με τα στοιχεία του στόχου, που παρέχει το ραντάρ του αεροσκάφους. Mετά την εκτόξευση ο AM39 κατευθύνεται στο στόχο μέσω του ενσωματωμένου συστήματος αδρανειακής πλοήγησης (INS) και του υψομετρικού ραντάρ TRT RAM01, ενώ Tην τερματική καθοδήγηση αναλαμβάνει το ραντάρ EMD ADAC (μπάντα «I»).

Στην έκδοση AM39 Block 2, που έχει προμηθευτεί και η Πολεμική Aεροπορία, έχουν ενσωματωθεί σημαντικές βελτιώσεις. Εγκαταστάθηκε προηγμένος ερευνητής Super ADAC με μεγαλύτερη αντοχή στα ECM (ECCM) και αναβαθμισμένη ικανότητα διάκρισης στόχων, νέο υψομετρικό ραντάρ, που διατηρεί το βλήμα στο βέλτιστο ύψος τελικής επίθεσης (έως και 2 μ.), ενώ έχει ενσωματωθεί ικανότητα εκτέλεσης τερματικών, περιστροφικών ελιγμών τύπου barrel roll, δυσχεραίνοντας σημαντικά τη δυνατότητα υπολογισμού της γωνίας προπορείας του βλήματος από τα αντιπυραυλικά συστήματα εγγύς άμυνας (CIWS) των πλοίων. Tέλος, το βλήμα μπορεί να εκτοξευτεί με σημαντική γωνία απόκλισης από την κατεύθυνση του στόχου, διευκολύνοντας την ασφαλή διαφυγή του αεροσκάφους-φορέα από την αντιαεροπορική άμυνα και τα ενεδρεύοντα μαχητικά του αντιπάλου.

H επιχειρησιακή αξιοποίηση των βλημάτων AM39 Block 2 έχει ανατεθεί στην 114 Πτέρυγα Mάχης και αναμένεται να χρησιμοποιηθούν κυρίως για την προσβολή στόχων υψηλής αξίας (π.χ. φρεγάτες). Απέναντι σε τέτοιου είδους στόχους, με ισχυρή αντιαεροπορική/αντιπυραυλική προστασία, πρέπει να εξαπολύεται ταυτόχρονα ένας αριθμός βλημάτων, που θα κυμαίνεται κατά περίπτωση από δύο (φρεγάτα τύπου Knox) έως και οκτώ (TF-2000). Τα βλήματα antiship της κατηγορίας του Exocet χρησιμοποιούνται για την απενεργοποίηση-εξουδετέρωση σκαφών μεγέθους φρεγάτας και όχι για τη βύθισή τους.

1 Ιουλίου 2022

Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής