Αντιαεροπορικό σύστημα SPYDER AiO
Το αντιαεροπορικό σύστημα SPYDER (Surface-to-air Python and Derby) σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε στο Ισραήλ από τη Rafael Advanced Defense Systems, σε συνεργασία με την Israel Aerospace Industries (IAI). Η φιλοσοφία του συστήματος βασίστηκε στη μετατροπή των εξαιρετικά επιτυχημένων βλημάτων αέρος-αέρος της Rafael, του Python-5 και του Derby, σε όπλα επίγειας εκτόξευσης. Η ανάπτυξη αυτή προσέφερε ένα σύστημα ταχείας αντίδρασης, ικανό να αντιμετωπίσει ένα ευρύ φάσμα απειλών, όπως μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα, βλήματα cruise, UAVs και κατευθυνόμενα πυρομαχικά.
Η αξιοπιστία και η ευελιξία του SPYDER οδήγησαν σε σημαντικές εξαγωγικές επιτυχίες παγκοσμίως, με χρήστες χώρες όπως η Ινδία, η Σιγκαπούρη, το Αζερμπαϊτζάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
| ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ | |
|---|---|
| Πλατφόρμα Φορέα | Αυτοκινούμενο όχημα 8x8 (All-in-One) |
| Ενσωματωμένο Ραντάρ | exMHR (Leonardo DRS / RADA) |
| Εμβέλεια Ραντάρ | 110 χλμ. (μαχητικά) / 80 χλμ. (UAV & ελικόπτερα) |
| Χωρητικότητα Εκτοξευτή | 8 έτοιμα προς βολή βλήματα (συνδυασμός Python/Derby) |
| Βλήμα Python-5 SR | Εμβέλεια: 15 χλμ. / Ύψος εμπλοκής: 6 χλμ. (Καθοδήγηση IR/EO) |
| Βλήμα I-Derby SR | Εμβέλεια: 20 χλμ. / Ύψος εμπλοκής: 9 χλμ. (Ενεργό ραντάρ) |
| Βλήμα I-Derby ER | Εμβέλεια: 40 χλμ. / Ύψος εμπλοκής: 12 χλμ. (Ενεργό ραντάρ με booster) |
Στο πλαίσιο της νέας εθνικής αρχιτεκτονικής αεράμυνας με την ονομασία «Ασπίδα του Αχιλλέα», η Ελλάδα υπέγραψε στις 31 Αυγούστου 2026 διακρατική συμφωνία (G2G) με το Ισραήλ. Η σύμβαση, που υλοποιείται μέσω της ΓΔΑΕΕ και της ισραηλινής SIBAT, περιλαμβάνει την απόκτηση 10 πυροβολαρχιών του συστήματος SPYDER στην έκδοση AiO (All-in-One), με συνολικό κόστος 899.538.056 ευρώ. Το περιεχόμενο της προμήθειας περιλαμβάνει:
- 30 αυτόνομες μονάδες πυρός (εκτοξευτές επί τροχοφόρων οχημάτων 8x8)
- Βλήματα Python-5 SR, I-Derby SR και I-Derby ER
- Ενσωματωμένα ραντάρ exMHR και ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες ανά όχημα
- Υπηρεσίες Εν-Συνεχεία-Υποστήριξης (FOS) διάρκειας 5 ετών, η οποία περιλαμβάνεται στην τιμή
Παράλληλα, εξασφαλίστηκε σημαντική εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή μεσοσταθμικά στο 25% του συνολικού προγράμματος (συμπεριλαμβανομένης της Intracom Defense για το SPYDER), η οποία αφορά τη μεταφορά τεχνογνωσίας, τη δημιουργία τοπικών γραμμών ελέγχου και επαναπιστοποίησης βλημάτων, καθώς και έργα υποδομής.
Περιγραφή συστήματος
Το κύριο χαρακτηριστικό της έκδοσης SPYDER AiO (All-in-One) είναι η πλήρης αυτονομία των μονάδων του. Στο ίδιο τροχοφόρο όχημα 8x8 φιλοξενείται ο εκτοξευτής, το σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (C2), οι παθητικοί ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες και το ψηφιακό ραντάρ exMHR (Extended Multi-Mission Hemispheric Radar). Το ραντάρ αυτό έχει ικανότητα αποκάλυψης εναέριων στόχων μεγέθους μαχητικού σε απόσταση 110 χλμ. και ελικοπτέρων ή μέσων UAV σε απόσταση 80 χλμ. Κάθε όχημα φέρει 8 έτοιμα προς βολή βλήματα και το σύστημα μπορεί να πραγματοποιήσει βολές με τρεις τύπους βλημάτων, καλύπτοντας διαφορετικές ζώνες εμπλοκής:
- Python-5 SR: Χρησιμοποιεί εξελιγμένο υπέρυθρο/οπτικό αισθητήρα (IR/EO), με εμβέλεια 15 χλμ. και μέγιστο ύψος εμπλοκής τα 6 χλμ.
- I-Derby SR: Διαθέτει ενεργό ερευνητή ραντάρ, εμβέλεια 20 χλμ. και ύψος εμπλοκής τα 9 χλμ.
- I-Derby ER: Εξοπλίζεται με ενεργό ραντάρ και πρόσθετο booster προώθησης, επιτυγχάνοντας εμβέλεια 40 χλμ. και ύψος εμπλοκής έως 12 χλμ.
Σε ελληνική υπηρεσία
Οι 30 αυτόνομες μονάδες πυρός SPYDER AiO θα αντικαταστήσουν πλήρως τα γερασμένα ρωσικής προέλευσης συστήματα εγγύς αντιαεροπορικής άμυνας (SHORADS) των Ενόπλων Δυνάμεων. Συγκεκριμένα, αποσύρονται τα 21 συστήματα TOR-M1 (βεληνεκές 12 χλμ., ύψος εμπλοκής έως 6 χλμ.) και τα 38-39 συστήματα OSA-AK/AKM (βεληνεκές 12 χλμ., ύψος εμπλοκής έως 5 χλμ.). Τα νέα SPYDER AiO προορίζονται να αναπτυχθούν στις πλέον κρίσιμες και ευαίσθητες Περιοχές Ευθύνης (ΠΕ) της χώρας, δηλαδή στον Έβρο (υπό την ΑΣΔΙΘ - «Θράκη») για την εγγύς κάλυψη των μονάδων ελιγμού του Στρατού Ξηράς και στα Νησιά του Αιγαίου (υπό την ΑΣΔΑΑΜ - «Αιγέας») για την προστασία ναυτικών και αεροπορικών βάσεων, καθώς και κρίσιμων υποδομών.
Η ένταξη του SPYDER AiO δεν αποτελεί απλώς μια αριθμητική αντικατάσταση, αλλά εισάγει μια πραγματική επανάσταση δικτυοκεντρικού πολέμου στην ελληνική αεράμυνα. Διασυνδεδεμένο πλήρως με το κεντρικό σύστημα C2 της «Ασπίδας του Αχιλλέα» και τα ραντάρ EL/M-2084 MMR, το SPYDER μπορεί να λαμβάνει δεδομένα στοχοποίησης σε πραγματικό χρόνο από εξωτερικούς αισθητήρες. Αυτό επιτρέπει την εμπλοκή απειλών χωρίς το ίδιο το SPYDER να εκπέμπει ενέργεια ραντάρ, αυξάνοντας δραματικά την επιβιωσιμότητά του. Επιπλέον, η All-In-One σχεδίασή του προσφέρει μέγιστη ευκινησία και δυνατότητα ταχύτατης αλλαγής θέσης μετά τη βολή (shoot-and-scoot), στοιχείο καθοριστικό για το νησιωτικό περιβάλλον του Αιγαίου.
