Ισραηλινό Σύστημα BARAK MX

Το σύστημα αεράμυνας BARAK MX αναπτύχθηκε και κατασκευάζεται από την ισραηλινή κρατική εταιρεία Israel Aerospace Industries (IAI). Πρόκειται για ένα ώριμο, επιχειρησιακά δοκιμασμένο σύστημα Ολοκληρωμένης Αντιαεροπορικής και Αντιπυραυλικής Άμυνας (Integrated Air and Missile Defence - IAMD). Η σχεδίασή του βασίστηκε στην αντιμετώπιση ενός εξαιρετικά ευρέος φάσματος σύγχρονων απειλών, έχοντας ήδη επιλεγεί για την προστασία κρίσιμων υποδομών από διάφορες χώρες παγκοσμίως, όπως η Κύπρος και η Σλοβακία.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Σύνθεση Πυροβολαρχίας3 εκτοξευτές, 1 Κέντρο Διαχείρισης Μάχης (BMC), 1 ραντάρ EL/M-2084 MMR
Χωρητικότητα Εκτοξευτή8 κελιά κατακόρυφης εκτόξευσης (κάλυψη 360°)
Ραντάρ ΠυροβολαρχίαςEL/M-2084 MMR (4D AESA, εμβέλεια έως 475 χλμ., ιχνηλάτηση 1.200 στόχων)
Βλήμα BARAK MRΕμβέλεια: 35 χλμ. / Ύψος εμπλοκής: 20 χλμ.
Βλήμα BARAK LRΕμβέλεια: 70 χλμ. / Ύψος εμπλοκής: 20 χλμ.
Βλήμα BARAK ERΕμβέλεια: 150 χλμ. (με booster) / Ύψος εμπλοκής: 30 χλμ.
Τερματική ΚαθοδήγησηΕνεργός ερευνητής ραντάρ (Active RF Seeker)

Στο πλαίσιο του νέου εθνικού εξοπλιστικού προγράμματος Ασπίδα του Αχιλλέα, η Ελλάδα προχώρησε στις 31 Αυγούστου 2026 στην υπογραφή διακρατικής συμφωνίας (G2G) με το Ισραήλ. Οι συμβάσεις υπογράφηκαν στο Τελ Αβίβ μεταξύ της ελληνικής ΓΔΑΕΕ και των ισραηλινών SIBAT και MAFAT. Η προμήθεια αφορά 5 πυροβολαρχίες του συστήματος BARAK MX και 5ετή σύμβαση Εν-Συνεχεία-Υποστήριξης (FOS), με την τυπική σύνθεση να περιλαμβάνει:

  • 3 κινητούς εκτοξευτές με 8 κελιά εκτόξευσης ο καθένας
  • Ένα Κέντρο Διαχείρισης Μάχης (BMC)
  • Ένα προηγμένο ραντάρ EL/M-2084 MMR της ELTA Systems

Το ενδεικτικό κόστος ανά πυροβολαρχία BARAK MX ανέρχεται σε 149.534.880 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), με βάση τα δεδομένα αντίστοιχης προμήθειας από τη Σλοβακία. Οι πρώτες παραδόσεις των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ξεκινήσουν μέσα στο 2027 (ενδεχομένως και εντός του πρώτου εξαμήνου), ενώ το σύνολο του «Θόλου» προβλέπεται να είναι πλήρως επιχειρησιακό και ενοποιημένο σε διάστημα 35 μηνών από την υπογραφή, δηλαδή έως τα τέλη Ιουλίου 2029. Επιπλέον, μέσω της συμφωνίας εξασφαλίστηκε καθαρή συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας (ΕΑΒΙ) μεσοσταθμικά στο 25% του προγράμματος

Περιγραφή συστήματος

Το κύριο πλεονέκτημα του BARAK MX είναι η ικανότητά του να χρησιμοποιεί τρεις διαφορετικούς τύπους βλημάτων της ίδιας οικογένειας από τον ίδιο εκτοξευτή. Οι αναχαιτιστές της οικογένειας χρησιμοποιούν ενεργό RF seeker στην τερματική φάση της εμπλοκής, ενώ η κατακόρυφη εκτόξευση παρέχει άμεση κάλυψη 360 μοιρών. Κάθε εκτοξευτής μπορεί να βάλλει και τα 8 βλήματά του σε χρόνο μικρότερο των 20 δευτερολέπτων, προσφέροντας εξαιρετική αντοχή απέναντι σε επιθέσεις κορεσμού.

  • BARAK MR (Medium Range): Βεληνεκές έως 35 χλμ. και μέγιστο ύψος αναχαίτισης 20 χλμ.
  • BARAK LR (Long Range): Βεληνεκές έως 70 χλμ. και μέγιστο ύψος αναχαίτισης 20 χλμ.
  • BARAK ER (Extended Range): Φέρει πρόσθετο booster προώθησης, επιτυγχάνοντας βεληνεκές έως 150 χλμ. και μέγιστο ύψος αναχαίτισης τα 30 χλμ.

Σε ελληνική υπηρεσία

Σε ελληνική υπηρεσία, οι 5 πυροβολαρχίες του BARAK MX θα αντικαταστήσουν πλήρως τις 7 πυροβολαρχίες του πεπαλαιωμένου συστήματος Improved HAWK Phase III (το οποίο έχει μέγιστο βεληνεκές 42 χλμ. και ύψος αναχαίτισης 20 χλμ.). Τα HAWK υπηρετούν στις 180 και 181 Μοίρες Κατευθυνόμενων Βλημάτων (ΜΚΒ), οι οποίες είναι αναπτυγμένες για την αεράμυνα της Αττικής και της Θεσσαλονίκης αντίστοιχα. Η γεωγραφική τους τοποθέτηση θα διατηρηθεί, προσφέροντας στις δύο μεγαλύτερες αστικές και στρατηγικές περιοχές της χώρας έναν πανίσχυρο, σύγχρονο αμυντικό θόλο.

Το BARAK MX θα αποτελέσει τη βασική «ραχοκοκαλιά» του νέου πλέγματος αεράμυνας. Μέσω του κεντρικού ελληνικού C2 (MIC4AD), θα διασυνδέεται σε πραγματικό χρόνο με τα David's Sling, τα SPYDER, τα ραντάρ MMR και τους λοιπούς εθνικούς αισθητήρες. Ο αισθητήρας που εντοπίζει μια απειλή δεν απαιτείται να ανήκει στο σύστημα που θα την καταστρέψει, καθώς τα δεδομένα στοχοποίησης διακινούνται ακαριαία στο δίκτυο επιτρέποντας στο C2 να επιλέξει το καταλληλότερο και οικονομικότερο όπλο ανάλογα με την απειλή. Η ύπαρξη ισχυρού επίγειου δικτύου αεράμυνας περιορίζει την ανάγκη συνεχούς δέσμευσης μαχητικών αεροσκαφών σε καθαρά αμυντικές περιπολίες και απελευθερώνονται για επιθετικές αποστολές, όπως η επίτευξη αεροπορικής υπεροχής και η στρατηγική κρούση.

Ηλεκτρολόγος Ανθής Δημήτρης