Μεταφορικό C/KC-390 Millennium
Η ανανέωση του στόλου των τακτικών αερομεταφορών αποτελεί μία από τις πλέον κρίσιμες αποφάσεις για την Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ) και τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Με τη σταδιακή εξάντληση των επιχειρησιακών περιθωρίων των παλαιότερων C-130 Hercules, το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας (ΓΕΑ) προέκρινε το βραζιλιάνικης σχεδίασης αεροστηριζόμενο αεριωθούμενο αεροσκάφος Embraer C-390 Millennium ως τον διάδoχo που θα καλύψeι τις ελληνικές απαιτήσeις για τις επόμενες δεκαετίες.
Το C-390 Millennium δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα νεότερο μεταγωγικό, αλλά ως μια πολυμορφική πλατφόρμα αυξημένης ταχύτητας, ικανή να εκτελεί πληθώρα αποστολών —από τακτικές αερομεταφορές και αεροδιακομιδές έως εναέριο ανεφοδιασμό μαχητικών αεροσκαφών
| ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ | |
|---|---|
| Κατασκευαστής | Embraer |
| Χώρα προέλευσης | Βραζιλία |
| Μήκος / Εκπέτασμα / Ύψος | 35,2μ / 35,05μ / 11,84μ |
| Διαστάσεις Χώρου Φορτίου | 12,70μ (μήκος) x 3,45μ (πλάτος) x 2,95μ (ύψος) — Όγκος: 169μ³ |
| Φορτίο | 26 τόνοι |
| Μεταφορική Ικανότητα | 80 στρατιώτες ή 64 αλεξιπτωτιστές ή 7 παλέτες τύπου 463L ή 1 ελικόπτερο (τύπου Black Hawk) ή 74 ασθενείς/τραυματίες |
| Ταχύτητα Πλεύσης / Μέγιστη | 470 / 533 κόμβοι |
| Ύψος | 36.000 πόδια |
| Εμβέλεια | 3.370 ναυτικά μίλια (5.020χλμ) με φορτίο 14 τόνων |
| Κινητήρας | 2x IAE V2500-E5 Turbofan (ώση 31.330 lb έκαστος) |
Η ανάπτυξη του C-390 ξεκίνησε από τη βραζιλιάνικη Embraer στις αρχές της δεκαετίας του 2000, με αρχικό στόχο την κάλυψη των αναγκών της Βραζιλιάνικης Πολεμικής Αεροπορίας (FAB) και την παράλληλη διερεύνηση μιας εμπορικής έκδοσης φορτίου βασισμένης στο επιβατικό αεροσκάφος E190. Τον Μάιο του 2008, η κυβέρνηση της Βραζιλίας επένδυσε αρχικά 440 εκατομμύρια δολάρια στο πρόγραμμα. Ωστόσο, οι απαιτήσεις της FAB για ένα αμιγώς στρατιωτικό μεταγωγικό οδήγησαν στον επανασχεδιασμό του αεροσκάφους με πλατύτερη άτρακτο, νέα πτέρυγα, οπίσθια ράμπα φόρτωσης, ουρά τύπου «T» και ισχυρούς στροβιλοανεμιστήρες (turbofan).
Στις 14 Απριλίου 2009, υπογράφηκε η σύμβαση ανάπτυξης και κατασκευής δύο πρωτοτύπων ύψους 1,37 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Για το σύστημα πρόωσης επιλέχθηκε ο δημοφιλής πολιτικός κινητήρας turbofan IAE V2500-E5. Το αρχικό πρωτότυπο πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 3 Φεβρουαρίου 2015, ενώ το δεύτερο πρωτότυπο ακολούθησε τον Απρίλιο του 2016. Το αεροσκάφος έλαβε αρχική επιχειρησιακή πιστοποίηση το 2017 και πολιτική πιστοποίηση κατά FAA Part 25 το 2018, ακολουθούμενη από τη στρατιωτική πιστοποίηση πρότυπων ΝΑΤΟ.
Η πρώτη παράδοση αεροσκάφους παραγωγής στη FAB πραγματοποιήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2019, ενώ την ίδια χρονιά υιοθετήθηκε επίσημα η ονομασία «Millennium». Έκτοτε, το αεροσκάφος σημειώνει σημαντική διεθνή εμπορική πορεία, έχοντας επιλεγεί από χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ουγγαρία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Νότια Κορέα, η Τσεχία, η Σουηδία, η Σλοβακία, τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία.
Τεχνικά xαρακτηριστικά
Το C-390 Millennium ακολουθεί τη σύγχρονη αρχιτεκτονική των στρατιωτικών μεταγωγικών, διαθέτοντας υψηλά τοποθετημένη πτέρυγα, ουρά «T» και οπίσθια ράμπα. Το σύστημα προσγείωσης φέρει ελαστικά χαμηλής πίεσης, επιτρέποντας την ασφαλή επιχειρησιακή αξιοποίηση από ημι-προετοιμασμένους ή μη ασφαλτοστρωμένους διαδρόμους.
Στον τομέα των ηλεκτρονικών, διαθέτει πλήρως ψηφιακό θάλαμο διακυβέρνησης (glass cockpit) Rockwell Collins Pro Line Fusion με πέντε οθόνες LCD 15 ιντσών, διπλό σύστημα Head-Up Display (HUD), καθώς και σύστημα ελέγχου πτήσης Fly-By-Wire (FBW). Το τακτικό ραντάρ Leonardo Gabbiano T20 προσφέρει δυνατότητες χαρτογράφησης SAR υψηλής ανάλυσης, επιτήρησης αέρος/εδάφους/θαλάσσης και λειτουργίας καιρού. Παράλληλα, το αεροσκάφος φέρει ολοκληρωμένη σουίτα αυτοπροστασίας (RWR, LWR, MAWS, Chaffs/Flares και ενεργό DIRCM της Elbit), ενώ είναι συμβατό με ατρακτίδιο Litening για ναυτιλία χαμηλού ύψους και αποστολές Έρευνας και Διάσωσης (SAR).
Η φιλοσοφία του C-390 βασίζεται στην ιδέα των αρθρωτών μονάδων αποστολής (mission modules), επιτρέποντας την ταχεία αναδιαμόρφωση του αεροσκάφους εντός λίγων ωρών. Στη διαμόρφωση εναέριου ανεφοδιασμού (KC-390), εξοπλίζεται με δύο υποπτερυγικά ατρακτίδια Cobham 912E (σύστημα Hose & Drogue) και έως τρεις βοηθητικές δεξαμενές στο διαμέρισμα φορτίου. Για αεροπυρόσβεση δέχεται το σύστημα MAFFS II (11.000 λίτρα επιβραδυντικού υγρού), ενώ διαμορφώνεται άμεσα για αποστολές MEDEVAC/CASEVAC.
Ελληνική αγορά
Η ελληνική πλευρά αποφάσισε την προμήθεια τριών (3) αεροσκαφών KC-390 Millennium στη διαμόρφωση εναέριου ανεφοδιασμού, διατηρώντας παράλληλα δικαίωμα προαίρεσης (option) για την απόκτηση επιπλέον τριών αεροσκαφών στο μέλλον. Η προμήθεια υλοποιείται μέσω διακρατικής συμφωνίας Government-to-Government (G2G) με την Πορτογαλία και επιτρέπει στην Ελλάδα να αξιοποιήσει τη δεξαμενή θέσεων παραγωγής (slots) που έχει εξασφαλίσει η Πορτογαλία στο εργοστάσιο της Embraer για κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό παρακάμπτονται οι πολυετείς καθυστερήσεις της γραμμής παραγωγής, καθιστώντας εφικτή την παράδοση του πρώτου ελληνικού αεροσκάφους εντός του 2027.
Το συνολικό κόστος του πακέτου ανέρχεται σε περίπου 550 έως 590 εκατομμύρια ευρώ και στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται:
- Η προμήθεια των τριών αεροσκαφών KC-390
- Ο πλήρης εξοπλισμός ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας (EW Suite)
- Η αρχική υλικοτεχνική υποστήριξη και σύμβαση Follow-On Support (FOS) για διάστημα 3 έως 5 ετών
- Η πλήρης εκπαίδευση των πρώτων Ελλήνων ιπταμένων και τεχνικών στην Αεροπορική Βάση No 11 της Beja στην Πορτογαλία (506 Μοίρα), όπου λειτουργεί ήδη πιστοποιημένος εξομοιωτής πτήσεων
- Η μεταγενέστερη εμπλοκή της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) στη συντήρηση του τύπου
Η συγκριτική αξιολόγηση μεταξύ του C-390 Millennium και του αμερικανικού C-130J Super Hercules ανέδειξε σημαντική υπεροχή του βραζιλιάνικου αεροσκάφους σε σειρά κρίσιμων παραμέτρων:
- Σύστημα Πρόωσης & Ταχύτητα: Το C-390 διαθέτει δύο κινητήρες turbofan έναντι των τεσσάρων ελικοστρόβιλων (turboprop) του C-130J. Αυτό προσφέρει 32% μεγαλύτερη ταχύτητα πλεύσης (470 knots έναντι \~320 knots), μειώνοντας δραστικά τους χρόνους μετάβασης στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο.
- Μεταφορική Ικανότητα & Ακτίνα Δράσης: Το C-390 μεταφέρει μέγιστο φορτίο 26 τόνων, δηλαδή 37% περισσότερο φορτίο από το C-130J. Παράλληλα, με φορτίο 15 τόνων επιτυγχάνει 50% μεγαλύτερη ακτίνα δράσης.
- Εναέριος Ανεφοδιασμός (AAR): Τα ελληνικά KC-390 διαθέτουν εγγενή δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού μέσω συστήματος Hose & Drogue, υποστηρίζοντας άμεσα τα μαχητικά Rafale και Mirage 2000-5 της ΠΑ. Αντίθετα, η αμερικανική πρόταση για το C-130J δεν περιλάμβανε ενσωματωμένη δυνατότητα ανεφοδιασμoύ μαχητικών. Επιπλέον, η Embraer αναπτύσσει σε συνεργασία με τη Northrop Grumman αυτόνομο σύστημα τηλεσκoπικoύ σωλή νa (Flying Boom) γιa μελλoνtική υπoσtήρiξη τωv F-16 και F-35.
- Οικονομικό Κόστος & Συντήρηση: Το συνολικό πακέτο απόκτησης του C-130J αξιολογήθηκε ως έως και 60% ακριβότερο από αυτό του C-390. Επιπλέον, το C-390 παρουσιάζει αισθητά χαμηλότερο κόστος κύκλου ζωής και μειωμένες απαιτήσεις συντήρησης. Αυτό οφείλεται στη χρήση εμπορικά δοκιμασμένων εξαρτημάτων COTS/MOTS, τη χρήση του ευρέως διαδεδομένου πολιτικού κινητήρα V2500 και τη φιλοσοφία συντήρησης MSG-3, στοιχεία που εξασφαλίζουν υψηλότερες επιχειρησιακές διαθεσιμότητεw
