Θωρακισμένο Όχημα Μ1117

Το Μ1117 είναι ένα θωρακισμένο όχημα ασφαλείας (Armored Security Vehicle) κατασκευής Textron, το οποίο βασίζεται στην παλαιότερη σειρά V-100 και V-150 Commando. Το όχημα αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 για τον εξοπλισμό της αμερικανικής στρατονομίας. Η σειριακή παραγωγή ξεκίνησε μεταξύ 1999-2000 και το Guardian ήταν ένα από τα πρώτα αμερικανικά οχήματα που σχεδιάσθηκαν ειδικά με πρόβλεψη για σκάφος ανθεκτικό σε νάρκες.

Αρχικά το όχημα προοριζόταν για την αύξηση της προστασίας που προσέφερε το μικρότερο όχημα HMMWV, απαίτηση που προέκυψε από την ανάπτυξη δυνάμεων στην πρώην Γιουγκοσλαβία, καθώς και την εισβολή στο Ιράκ το 2003 και την αυξημένη απειλή των Αυτοσχεδίων Εκρηκτικών Μηχανισμών (IED) και των ρουκετών RPG. Ο στρατός των ΗΠΑ παράγγειλε συνολικά 1.836 οχήματα Μ1117 για την Στρατονομία, σε καθήκοντα συνοδείας φαλάγγων και αστυνομεύσεως.

Τεχνικά χαρακτηριστικά

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Βάρος (μάχης)13.410 κιλά
Μήκος/Πλάτος/Ύψος6/2,56/2,6 μέτρα
Διάβαση κάθετου εμποδίου1,6 μέτρα
Διάβαση υδάτινου κολλήματος1,5 μέτρα
Αναρρίχηση εδάφους κλίσεως60%
Πλευρική κλίση εδάφους30%
Απόσταση από το έδαφος46 εκ.
Πλήρωμα3 άτομα
Εμβέλεια644 km με 64 km/h
Ταχύτητα (επί οδού)100 km/h
Κινητήραςντίζελ Cummins 6CTA8.3 - 260 ίππων
Φωτογραφία M1117
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8

Το βασικό πλήρωμα ανέρχεται σε τρεις άνδρες, ενώ είναι δυνατή η μεταφορά επιπλέον δύο με τα υλικά και εφόδιά τους. Η περιορισμένη χωρητικότητα οφείλεται στον ρόλο για τον οποίο προορίζεται το όχημα και στην σχεδίαση με τοποθέτηση του κινητήρα πίσω και του διαμερίσματος επιβατών στην μέση, με πλευρική θύρα για πρόσβαση. Αυτό σημαίνει ότι το Μ1117 δεν μπορεί να καλύψει αποστολές μεταφοράς προσωπικού κιαι επομένως η χρήση του περιορίζεται σε αποστολές ασφαλείας, αναγνωρίσεως κ.λπ.

Από πλευράς προστασίας, το Μ1117 φέρει τμηματική κεραμική θωράκιση της IBD που παρέχει ολόπλευρη προστασία έναντι βολίδων 12,7 mm και εκρήξεων IED, ενώ η κεκλιμένη θωράκιση μορφής V αυξάνει τις πιθανότητες εξοστρακισμού ρουκετών RPG. Οι επιβαίνοντες προστατεύονται επίσης από έκρηξη νάρκης βάρους 5 κιλών, καθώς και θραύσματα οβίδων πυροβολικού 155 mm που εκρήγνυνται 15 μέτρα επάνω από το όχημα. Επιπλέον θωράκιση μπορεί να προσαρμοσθεί αναλόγως των απαιτήσεων του χρήστη. Το όχημα διαθέτει σύστημα φιλτραρίσματος αέρα για προστασία από χημικές και βιολογικές επιθέσεις, όχι όμως και ραδιενεργό προστασία.

Χάρη στα ειδικά λάστιχα τύπου “run flat”, το Μ1117 είναι σε θέση να κινηθεί ακόμη και αν δεχθούν πυρά, ενώ διαθέτει και υψηλές δυνατότητες κίνησης εκτός δρόμου ή σε ανώμαλο έδαφος. Παρόλα αυτά, το όχημα δεν είναι αμφίβιο.

Ο οπλισμός περιλαμβάνει επανδρωμένο πύργο ενός ατόμου της Cadillac Gage, ίδιο με αυτόν του αμφιβίου AAV7A1 των Πεζοναυτών, που φιλοξενεί βαρύ πολυβόλο M2HB των 12,7 mm και πολυβόλο βομβίδων Mk 19 των 40 mm. Ένα πολυβόλο 7,62 mm φέρεται σε βάση έξω από την θυρίδα του πυροβολητού, όμως ο οπλισμός δεν είναι σταθεροποιούμενος για βολή εν κινήσει.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η βαφή των οχημάτων είναι υψηλής ποιότητας πολυουρεθάνη, που χαρακτηρίζονται Χρώματα Ανθεκτικά σε Χημικές Ουσίες (Chemical Agent Resistant Color). Αυτό σημαίνει ότι δεν αλλοιώνονται από το ηλιακό φως, διαρροές καυσίμου ή λιπαντικών, με αποτέλεσμα να μην χάνεται η αποτελεσματικότητά τους. Αντιθέτως, τα χρώματα παραγωγής του Ελληνικού Στρατού, αν και με ιδιότητες αντι IR, είναι λαδομπογιές που χάνουν γρήγορα την απόχρωσή τους.

M1117 σε ελληνική υπηρεσία

Το Αμερικανικό Κονγκρέσο ενέκρινε την πώληση 1200 μεταχειρισμένων τεθωρακισμένων οχημάτων 4Χ4 τύπου Μ1117 Guardian στην Ελλάδα, με το συνολικό κόστος της προμήθειας να ανέρχεται στα 100.000.000 δολάρια ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει, πως η χώρα μας μπορεί να προμηθευτεί έως (μέγιστη ποσότητα) 1200 τεθωρακισμένα οχήματα σε εξαιρετική κατάσταση, με κόστος περίπου 71.000 ευρώ έκαστο. Από τα οχήματα αυτά, 900 αναμένεται να αξιοποιηθούν επιχειρησιακά και τα υπόλοιπα 300 για προσπορισμό ανταλλακτικών. Η πραγματική τους αξία, ακόμη και μεταχειρισμένα, υπολογίζεται σε τουλάχιστον 500.000 ευρώ ανά όχημα. Το κόστος προέρχεται από τις εργασίες και υπηρεσίες επιθεωρήσεως.

Στην τιμή αυτή περιλαμβανόταν αρχικά μόνο το όχημα χωρίς τον οπλισμό, δηλαδή χωρίς τα βομβιδοβόλα και τα πολυβόλα. Η Ελλάδα είχε ζητήσει και τον οπλισμό σε ξεχωριστό, καθώς στόχος ήταν μια καταρχήν έγκριση για τα οχήματα με όσο το δυνατόν χαμηλότερο κόστος. Τελικά, η απάντηση των Αμερικανών στο ελληνικό αίτημα για παραχώρηση μέσω EDA, δηλαδή από τα αποθέματα των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, ήταν θετική, με αποτέλεσμα τη μεταβίβαση και μεγάλου αριθμού πολυβομβιδοβόλων αλλά και ανταλλακτικών. Αντίθετα, τα Μ-1117 δεν παραδόθηκαν με συστήματα επικοινωνιών.

Για την ταχεία αξιοποίηση των Μ1117 υπολογίζεται ότι σε πρώτη φάση αριθμός οχημάτων θα εφοδιαστεί με βαρύ πολυβόλο M2HB ή και Μ85 των 12,7 mm. Το Μ85 είναι αναβαθμισμένη έκδοση του M2H, διαθέτει ηλεκτρική πυροδότηση και υφίστανται σε απόθεμα από τα άρματα M60A1/A3 που έχουν αποσυρθεί από την ενεργό υπηρεσία στον Ελληνικό Στρατό.

Ως προς τις επικοινωνίες, στα Μ1117 θα εγκατασταθούν σταθμοί ασυρμάτου TRC 9200 από τα οχήματα Mercedes 240GD, τα οποία σήμερα εξοπλίζουν τις Διμοιρίες Αναγνωρίσεως των μονάδων Πεζικού. Η αντικατάσταση των Μercedes από Μ1117 στις Διμοιρίες Αναγνωρίσεως θα αποτελέσει θεαματική βελτίωση από πλευράς ισχύος πυρός και επιπέδου προστασίας, ενώ τα Mercedes θα αποδοθούν σε άλλες χρήσεις. Δυστυχώς, επειδή το απόθεμα σταθμών ασυρμάτων TRC 9200 είναι μικρό, εκτιμάται ότι μέρος των Μ1117 θα εφοδιαστεί παλαιότερης τεχνολογίας σταθμούς ασυρμάτων SEM 170, που δεν εξασφαλίζουν ασφαλή επικοινωνία.

Τα παραχωρούμεντα τεθωρακισμένα Μ1117 έχουν πολύ λίγα χρόνια σε υπηρεσία και έχουν φθαρεί ελάχιστα σε εμπόλεμες ζώνες, ενώ ανταλλακτικά για τα μηχανολογικά μέρη τους διατίθενται στο ελεύθερο εμπόριο διευκολύνοντας τη συντήρησή τους. Σε ότι αφορά στο κόστος, η Ελλάδα είναι επιλέξιμη χώρα για πρόγραμμα αντικατάστασης παλαιών σοβιετικών τεθωρακισμένων με αμερικανικά υψους 25.000.000 δολαρίων, που μπορεί να αυξηθεί και στα 50.000.000 δολάρια. Έτσι, το τελικό κόστος παραχώρησης μπορεί να αποδειχθεί πολύ χαμηλότερο από τα 100.0000.000 δολάρια.

Το ΓΔΑΕΕ αξιολόγησε την πρόταση και έκρινε ότι με το M1117 Guardian μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τεθωρακισμένο όχημα αναγνώρισης και να διατεθεί σε διμοιρίες και ουλαμούς αναγνώρισης, μηχανοκίνητα τάγματα πεζικού και σε επιλαρχίες αναγνώρισης. Η συντριπτική πλειοψηφία των οχημάτων θα αναπτυχθεί στην αρχιπελαγική χώρα αντικαθιστώντας υφιστάμενους τύπους οχημάτων και σε αποστολές όπως η αντιαποβατική δράση, η προσβολή ελικοπτέρων σε αιώρηση (hovering), η περίσφιξη αεροπρογεφυρώματος, κ.λπ. Μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν σε αποστολές συνοδείας και προστασίας εφοδιοπομπών, στην εσωτερική ασφάλεια στη Ζώνη Ευθύνης του 4ου Σώματος Στρατού στον Έβρο, σε αναγνώριση σε μονάδες του Έβρου και στην προστασία σημαντικών εγκαταστάσεων και βάσεων ανά την Ελλάδα.

Χρονοδιάγραμμα παραλαβών

Η προμήθεια των Μ1117 πρωτοεμφανίστηκε στα ελληνικά site αμυντικού ενδιαφέροντος στο τέλος του 2019 και έκτοτε επαναμεφανιζόταν ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Οι τελευταίες πληροφορίες ανέφεραν ότι το γ΄ τρίμηνο του 2020 θα παραδίδονταν 300 οχήματα και θα ακολουθούσαν άλλα 300 το δ΄ τρίμηνο του ίδιου έτους. Το 2022 θα παραδίδονταν τα υπόλοιπα 600 οχήματα, με 300 οχήματα το γ' και τα τελευταία 300 οχήματα το δ' τρίμηνο του έτους.

Τελικά, στις 4 Νοεμβρίου 2021, η 21η Διοίκηση Συντηρήσεως Θεάτρου (21 TSC) του Στρατού Ηνωμένων Πολιτειών Ευρώπης & Αφρικής γνωστοποίησε την συνεργασία αντιπροσωπείας αξιωματικών του Ελληνικού Στρατού στο Καϊζερσλάουτερν της Γερμανίας, με την 18η Ταξιαρχία Στρατονομίας. Η μετάβαση της αντιπροσωπείας είχε ως σκοπό να αποκτηθεί εξοικείωση στην οδήγηση και βασικούς χειρισμούς και λειτουργίες του Μ1117, ούτως ώστε όταν αφιχθούν στην Ελλάδα να μπορούν να τα οδηγήσουν στον καθορισμένο χώρο φιλοξενίας.

Στις 26 Νοεμβρίου 2021 παραλήφθηκαν τα πρώτα 44 τεθωρακισμένα οχήματα Μ1117, που προήλθαν από μονάδα που σταθμεύει στην Γερμανία. Η μεταφορά τους έγινε σιδηροδρομικώς και πριν την παράδοσή τους σε μονάδες του ελληνικού στρατού τα οχήματα μεταφέρονται στο 301 ΕΒ στους Αγίους Αναργύρους. Εκεί, το τεχνικό προσωπικό προβαίνει στις σχετικές εργασίες επιθεωρήσεως και αποκαταστάσεως, προκειμένου τα οχήματα να καταστούν πλήρως επιχειρησιακά. Άλλα 130 οχήματα παραδόθηκαν στις 29 και 30 Απριλίου, ενώ τα υπόλοιπα 250 αναμένονται εντός του καλοκαιριού. Σταδιακά, εντός του 2022 και 2023, ο Στρατός Ξηράς αναμένεται να παραλάβει και τα υπόλοιπα 800 ώστε να συμπληρωθεί ο τελικός αριθμός των συνολικά 1200 «Guardian».

Παράλληλα, στις 3 Νοεμβρίου 2021 κατά την προγραμματισμένη μηνιαία συνάντηση μεταξύ ΓΔΑΕΕ και των εκπροσώπων των συλλογικών φορέων της (δηλαδή την ΕΕΛΕΑΑ και τον ΣΕΚΠΥ) επιβεβαιώθηκε ότι δεν επιτρέπονται οι εργασίες αποκαταστάσεως μεταχειρισμένου υλικού χωρίς την έγκριση και τη συμμετοχή του αρχικού κατασκευαστή.

28 Σεπτεμβρίου 2020

Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής