Πόσο κοστίζουν οι αναχαιτίσεις;

Η Ελλάδα, μέλος τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της ΕΕ από το 1952 και το 1981 αντίστοιχα, επενδύει ετησίως στην αμυντική θωράκισή της σημαντικούς ανθρώπινους και υλικούς πόρους. Αυτό οφείλεται στα ιδιαίτερα προβλήματα εξωτερικής ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σε σχέση με τους υπόλοιπους εταίρους της. Το 2020 θα μείνει σίγουρα στην Ιστορία ως χρονιά των πιο παρατεταμένων και πολυποίκιλων τουρκικών προκλήσεων από το 1974 και μετά. Σχεδόν 100 μέρες κράτησε η κρίση στο Αιγαίο με το «Oruc Reis», άλλες 30 η «υβριδική απειλή» στον Εβρο, η υποκίνηση δηλαδή από την Τουρκία χιλιάδων μεταναστών με στόχο να περάσουν σε ελληνικό έδαφος.

Και στις δύο περιπτώσεις η απάντηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων ήταν δυναμική, ενώ σημαντική και πολύμηνη ήταν και η συμβολή τους στη γιγαντιαία κινητοποίηση για το Μεταναστευτικό από την αρχή της χρονιάς. Κατά το έτος αυτό, το κόστος των προκλήσεων της Άγκυρας ανήλθε για τη χώρα μας στα 100.000.000 ευρώ!

Λειτουργικές δαπάνες

Για το 2008, οι λειτουργικές δαπάνες των Ενόπλων Δυνάμεων ξεπέρασαν τις δαπάνες του υπουργείου Υγείας κατά 810 εκατομμύρια ευρώ, είναι σχεδόν ίδιες με τις δαπάνες του υπουργείου Εσωτερικών και είναι 574 εκατομμύρια ευρώ λιγότερες από τις δαπάνες για την Παιδεία. Για το 2009 οι δαπάνες ανήλθαν σε 6,5 δισ. ευρώ, όταν σε σημερινές τιμές ο πόλεμος στο Κόσοβο κόστισε 2,1 δισ. ευρώ, ο πόλεμος στον Κόλπο 50 δισ. ευρώ και στο Βιετνάμ 357 δισ. ευρώ. Έτσι, ο "πόλεμος" στο Αιγαίο από το 1974 μάς έχει κοστίσει ανά τομέα: Καύσιμα, συντήρηση και προσωπικό για τις αναχαιτίσεις 1,8 δισ. ευρώ. Καύσιμα, συντήρηση, κόστος πληρωμάτων πλοίων για περιπολίες και ετοιμότητα 1,4 δισ. και περισσότερα από 120 δισ. λειτουργικές δαπάνες. Συνολικά η ένταση μας κόστισε 122,2 δισ., δηλαδή όσο 61 πόλεμοι σαν αυτόν του Κοσόβου και περισσότερο από δύο πολέμους της κλίμακας του πολέμου στον Κόλπο.

Πολεμική αεροπορία

Το κόστος της Πολεμικής Αεροπορίας για την αντιμετώπιση των τουρκικών παραβάσεων και παραβιάσεων, σύμφωνα με τους πιλότους, είναι δυνατόν να το προσεγγίσουμε γνωρίζοντας τον αριθμό των αεροσκαφών που απογειώθηκαν για την αναγνώριση και την αναχαίτιση των τουρκικών μαχητικών και έναν μέσο όρο κόστους της ώρας πτήσης των μαχητικών. Σύμφωνα με τα στοιχεία των κατασκευαστικών εταιρειών των αεροσκαφών που διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία, το κόστος κυμαίνεται από 10.000 έως και 20.000 ευρώ ανά ώρα, ανάλογα με τον τύπο του αεροσκάφους. Κατά τους αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας, μέσος όρος είναι τα 15.000 ευρώ ανά ώρα πτήσης. Το ποσόν αυτό αναλογεί σε μία ώρα πτήσης και συμπεριλαμβάνονται τα καύσιμα του αεροσκάφους, η συντήρηση που θα πρέπει να έχει το κόστος λειτουργίας των ραντάρ και του προσωπικού υποστήριξης, ακόμα και το κόστος των σχολείων και εκπαιδευτικών πτήσεων που κάνουν οι χειριστές πριν ονομαστούν διαθέσιμοι στον τύπο του αεροσκάφους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 16 Φεβρουαρίου 2018, το κόστος ώρας πτήσης για τα πτητικά μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν ως εξής:

ΑεροσκάφοςΤύποςΚόστος / ώρα πτήσης
Πολεμική Αεροπορία
RafaleΜαχητικό16.500,00
CL-415 CanadairΠυροσβεστικό10.696,90
C-27J SpartanΜεταφορικό9.114,23
Mirage 2000Μαχητικό8.082,00
CL-215 CanadairΠυροσβεστικό7.117,25
F-16Μαχητικό7.000,00
C-130 HerculesΜεταφορικό5.887,34
T-2 BuckeyeΕκπαιδευτικό5.154,07
Embraer EMB-145ΑΣΕΠΕ4.292,80
AS-332C1 Super PumaΕλικόπτερο3.583,64
G-V GulfstreamVIP3.514,70
Embraer EMB-135VIP3.162,17
PZLΨεκαστικό2.884,25
T-6 TexanΕκπαιδευτικό2.127,99
Α-109Ελικόπτερο1.788,13
T-41Εκπαιδευτικό1.314,07
Αεροπορία Στρατού
SperwerUAV14.815,00
NH-90Ελικόπτερο6.707,51
CH-47D ChinookΕλικόπτερο5.744,82
ΠήγασοςUAV2.759,09
Agusta Bell-205Ελικόπτερο2.479,77
UH-1HΕλικόπτερο2.360,10
Agusta Bell-212Ελικόπτερο2.297,00
U-17 CessnaΓενικής χρήσης563,28

Ψαλίδι στις πτήσεις

Λόγω της αυξημένης χρήσης και των προβλημάτων στην έγκαιρη παραγγελία ανταλλακτικών από την Πολεμική Αεροπορία, η διαθεσιμότητα των μαχητικών αεροσκαφών αμερικανικής προέλευσης (F-16, F-4, Α-7 κ.ά.) τα τελευταία χρόνια μειώνεται συνεχώς, ενώ παρόμοιος κίνδυνος διαγράφεται και για τα γαλλικά Mirage 2000.

Προ του κινδύνου να βρεθεί και πρόσθετος αριθμός μαχητικών, κυρίως F-16, σε οριακή κατάσταση, λόγω συμπλήρωσης του ορίου για συντήρηση και επισκευή, άρχισε ήδη η διακοπή ή ο δραστικός περιορισμός των πτήσεων για συντήρηση της επιχειρησιακής ικανότητας διαφόρων κατηγοριών πιλότων - ακόμα και των διοικητών των Πολεμικών Μοιρών! Οι περιορισμοί αφορούν κυρίως τους πιλότους των μάχιμων μοιρών που έχουν τις περισσότερες ώρες πτήσης και δεν χρειάζονται άμεση πτητική συντήρηση αλλά και όλους τους προσκολλημένους στις Πολεμικές Μοίρες πιλότους που υπηρετούν προσωρινά σε άλλες, διοικητικές, θέσεις.

Πολεμικό ναυτικό

Αν και το κόστος πλου των πολεμικών πλοίων χαρακτηρίζεται ως απόρρητο, σχετική ενημέρωση που έχει παρασχεθεί κατά το παρελθόν στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου στη Βουλή αποκαλύπτει την τάξη οικονομικού μεγέθους.

ΠλοίοΤύποςΜέσο ετήσιο κόστος
MEKO-200HNΦρεγάτα11.200.000
StandardΦρεγάτα10.200.000
La Combattante IIIbΤαχύ Περιπολικό Κατευθυνόμενων Βλημάτων3.000.000
La Combattante IIIΤαχύ Περιπολικό Κατευθυνόμενων Βλημάτων2.600.000
ZUBRΜεταφορικά2.300.000

Ειδικά για το Πολεμικό Ναυτικό, στο Αιγαίο είμαστε αναγκασμένοι να έχουμε μια καθημερινή 24ωρη παρουσία με περιπολίες σε τρεις τομείς: βόρειο Αιγαίο, νότιο Αιγαίο και στην περιοχή Ιμίων και Φαρμακονησίου. Για τον λόγο αυτό υπάρχουν τρεις κανονιοφόροι συνεπικουρούμενες από τα τέσσερα πλοία της μόνιμης διασποράς, δύο περιπολικά και δύο ταχέα πλοία κατευθυνόμενων βλημάτων. Παράλληλα, μια φρεγάτα που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή σε μόνιμη βάση, εν πλω μεν, αλλά όχι σε καθημερινή κίνηση. Το ημερήσιο κόστος μιας φρεγάτας έχει υπολογιστεί στις 55.000 ευρώ με τιμές του 2008 και εφόσον αυτή βρίσκεται το 70% εν πλω και το 30% εν όρμω. Στο ποσόν αυτό έχουν υπολογιστεί όλα τα έξοδα, συντήρηση, καύσιμα, ακόμα και το φαγητό του προσωπικού της. Το αντίστοιχο κόστος μιας κανονιοφόρου, σύμφωνα πάντα με τα ίδια στοιχεία, είναι 25.000 ευρώ την ημέρα, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι το 50% του χρόνου βρίσκεται σε πλεύση και τα άλλο 50% εν όρμω.

Απόρροια της υποχρεωτικής παρουσίας και κίνησης των πλοίων στο Αιγαίο είναι και οι ετοιμοπόλεμες βάσεις των πλοίων, η ύπαρξη πολλών συνεργείων και ανταλλακτικών, η αυξημένη επάνδρωση των ναυστάθμων, η ύπαρξη πλοίων υποστήριξης και άλλων πολλών. Αν δεν υπήρχε η απειλή, η παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού στο Αιγαίο θα ήταν ίδια με την παρουσία του στο Ιόνιο, δηλαδή ένα ή δύο πλοία, και φυσικά όχι φρεγάτες ή κανονιοφόροι, αλλά μικρά περιπολικά, τα οποία θα έβγαιναν μόνον και εφόσον χρειαζόταν, δηλαδή ελάχιστα. Ο υπολογιζόμενος χρόνος κίνησης δεν θα ξεπερνούσε τους δύο μήνες τον χρόνο. Με αυτό το δεδομένο θα είχαμε οικονομία τουλάχιστον για 10 μήνες πλεύση σε τουλάχιστον πέντε μεγάλες μονάδες πλοίων. Δηλαδή με μέσο όρο τις 27.000 ευρώ την ημέρα, με 300 ημέρες πλεύσης, 40,5 εκατ. τον χρόνο.

17 Σεπτεμβρίου 2009

Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής